“Mỗi đứa trẻ đều là một hạt mầm tiềm năng có quyền được học tập, được yêu thương và được tiếp sức để nuôi dưỡng những ước mơ của riêng mình.” Với tâm niệm ấy, trong những năm qua, các Soeurs tại Trung tâm Hỗ trợ Phát triển Giáo dục Hòa nhập Trẻ khuyết tật Hồng Lĩnh (thuộc Cộng đoàn Hồng Lĩnh, Giáo phận Hà Tĩnh) đã và đang từng ngày kiên nhẫn đồng hành, chắp cánh cho hơn 200 em nhỏ kém may mắn vươn lên hòa nhập cộng đồng.
Đến trường học tập tưởng như là niềm vui giản dị, nhưng với trẻ khuyết tật, hành trình ấy đầy rẫy những rào cản về thể chất, ngôn ngữ và nhận thức. Tại Trung tâm Hồng Lĩnh, hơn 200 em học sinh đang mang trong mình những dạng tật khác nhau như: khiếm thính, tự kỷ, chậm phát triển trí tuệ, hay rối loạn ngôn ngữ. Nhưng ở đây, các em có chung một khát vọng: Được học tập và sống như bao bạn bè cùng trang lứa.
Chia sẻ về phương pháp giáo dục, Soeur Maria Nguyễn Thị Toàn – Giám đốc Trung tâm cho biết, nhà trường không áp dụng một khuôn mẫu chung mà xây dựng lộ trình học tập cá thể hóa cho từng em.
- Đánh giá toàn diện: Các em được đánh giá kỹ lưỡng đầu vào về mức độ khuyết tật, khả năng nhận thức, ngôn ngữ, vận động, hành vi và kỹ năng xã hội.
- Phân loại & Trị liệu: Dựa trên kết quả đánh giá, các Sơ lên kế hoạch mục tiêu ngắn hạn, dài hạn và phân bổ các em vào từng nhóm lớp phù hợp.
- Chương trình chuyên biệt: Áp dụng đa dạng các phương pháp như trị liệu giác quan, can thiệp hành vi tích cực, trị liệu âm ngữ. Chương trình học tuân thủ theo Bộ Giáo dục nhưng được tinh chỉnh, nghiêng về giáo dục đặc biệt để phù hợp nhất với khả năng tiếp thu của các em.
Khi cánh cửa này đóng lại, cánh cửa khác sẽ mở ra. Với những trẻ hạn chế về giao tiếp, các Soeurs tại Trung tâm không chỉ dạy học bằng lời nói, mà bằng sự tinh tế của người những người mẹ tinh thần.
Các Soeurs giao tiếp với các em bằng ánh mắt, cử chỉ, nét mặt; thấu hiểu các em qua từng phản ứng với màu sắc, âm thanh và chuyển động. Soeur Maria Nguyễn Thị Toàn gọi đó là “ngôn ngữ của trị liệu và niềm tin đặt vào trẻ – lắng nghe bằng con tim”. Nhờ sự kiên nhẫn này, có những em lần đầu tiên được chạm vào phím đàn, cảm nhận giai điệu bằng chính đôi tay mình, hay thể hiện thế giới nội tâm phong phú qua từng nét cọ.
Việc phát hiện năng khiếu đã khó, nuôi dưỡng chúng thành kỹ năng thực thụ còn khó hơn. Sau thời gian quan sát, Trung tâm đã mở các lớp đào tạo chuyên sâu như: Hội họa, Tin học, Tiếng Anh, Âm nhạc và các lớp thủ công (làm hoa giả). Định hướng của các Soeurs không chỉ là giúp các em tự tin thể hiện bản thân mà còn trang bị cho các em một nghề nghiệp để sinh kế trong tương lai.
Những nỗ lực miệt mài ấy đã đơm hoa kết trái bằng những thành tích tự hào:
- Hội họa: Cậu bé khiếm thính bẩm sinh Bùi Quang Anh đã xuất sắc liên tiếp giành Giải Ba toàn quốc tại cuộc thi vẽ tranh dành cho học sinh khiếm thính năm 2025 và 2026.
- Âm nhạc: Năm 2025, Trung tâm vinh dự đạt Giải Bạc cuộc thi “Tiếng hát từ trái tim” khu vực miền Trung và Tây Nguyên, và xuất sắc lọt vào vòng Chung kết toàn quốc.
- Sản phẩm thực tế: Những bình hoa thủ công rực rỡ do chính đôi tay các em cẩn mẩn làm ra là minh chứng rõ nét nhất cho sự trưởng thành và khéo léo của các học viên.
Soeur Maria Nguyễn Thị Toàn nhấn mạnh, để một trẻ khuyết tật phát triển toàn diện và hòa nhập cộng đồng bền vững, cần có sự gắn kết chặt chẽ của 3 yếu tố:
- Khả năng nhận thức và nỗ lực vươn lên của chính các em.
- Phương pháp đào tạo, sự tận tâm của nhà trường và các Soeurs.
- Sự đồng hành, phối hợp và yêu thương từ phía gia đình, phụ huynh.
Sứ vụ giáo dục tại Trung tâm Hỗ trợ Phát triển Giáo dục Hòa nhập Trẻ khuyết tật Hồng Lĩnh không chỉ là việc truyền đạt kiến thức, mà là hành trình kiến tạo hy vọng. Dưới mái nhà chung của Cộng đoàn Hồng Lĩnh, Giáo phận Hà Tĩnh, bằng tình yêu thương Kitô giáo và trách nhiệm xã hội, các Soeurs vẫn đang ngày ngày miệt mài giúp những “hạt mầm” vươn lên đón ánh sáng, viết tiếp những câu chuyện đẹp về ý chí và niềm tin vào ngày mai.
