Rocío García Villegas
“Trên hành trình của người di cư, tôi thấy những thân xác mệt mỏi, nhưng trên hết là những trái tim bị tổn thương; chữa lành những vết thương ấy là nhắc họ rằng cuộc đời họ có giá trị”, nữ tu María Soledad Morales Ríos chia sẻ về sứ mạng của các Nữ tử Đức Maria Thánh Giuse qua Trung tâm Tiếp nhận, Đào tạo và Phát triển dành cho Phụ nữ và Gia đình Di cư và Tị nạn (CAFEMÍN).
Trong 13 năm qua, cơ sở này tại Mexico City đã đồng hành với hơn 20.000 người di cư từ 70 quốc gia, trở thành mái ấm của phẩm giá. Lấy cảm hứng từ Thánh Gia Nazareth – gia đình di cư – và tái khám phá đặc sủng của mình, Hội dòng mang đến câu trả lời cụ thể cho nỗi đau nhân loại. Do đó, tại CAFEMÍN, không gì là không thể: mặc dù chỉ có sức chứa 100 người, nhưng trong trường hợp khẩn cấp, nơi đây đã từng hỗ trợ tới 800 người.
Một sứ vụ được củng cố dần theo thời gian
Một bước ngoặt quan trọng diễn ra năm 2012, khi nữ tu María Magdalena Silva Rentería, hiện là giám đốc CAFEMÍN, tham gia “Con Đường Thánh Giá” của người di cư tại biên giới Guatemala. Kinh nghiệm này đã dẫn đến đoàn lữ hành di cư đầu tiên kéo dài 36 ngày với hơn 800 người, những người cần sự che chở bảo vệ.
“Không còn là lý thuyết nữa, mà là chạm đến nỗi đau, tổ chức sự sống và bảo vệ phẩm giá trên đường đi”, sơ Magda nhớ lại. Trong suốt hành trình, sự hiện diện của sơ đã giúp nâng cao nhận thức về hoàn cảnh khó khăn của người di cư, giảm nguy cơ họ gặp phải các nhóm tội phạm và cải thiện cách đối xử của chính quyền đối với họ.
Nhờ đó, họ đã có thể đảm bảo nguồn cung cấp thực phẩm, nước uống và khu vực nghỉ ngơi cho đến khi đến Mexico City. Trải nghiệm đó đã định hình rõ nét cách thức mà CAFEMÍN ngày nay tiếp cận các quy trình giáo dục, hỗ trợ và tái thiết cuộc sống.
Ngày nay, chính sách di trú của Hoa Kỳ hạn chế việc xin tị nạn, buộc nhiều người phải vượt qua đến mười biên giới, kể cả rừng Darién giữa Colombia và Panama, nơi họ đối mặt với những dòng sông lũ nguy hiểm, các băng nhóm tội phạm và nạn buôn người. Vì lý do này, Sơ Mercedes mô tả người di cư như là Chúa Kitô đau khổ của thời đại ngày nay: “không phải là Chúa Kitô thơ bé, mà là Đấng bị đánh đập và đóng đinh”.
Leticia, một người di cư Venezuela, kể lại việc vượt qua Darién cùng hai đứa con, cha cô và mười một người khác. “Chúng tôi chia sẻ thức ăn, sự mệt mỏi và nỗi sợ hãi”. Cô cho biết nguy hiểm không kết thúc khi họ rời khỏi khu vực đó. “Tôi nhận ra rằng Darién không phải là khu rừng duy nhất; Mexico cũng sẽ như vậy, nhưng lần này theo một cách cụ thể”.
Đói khát, bắt cóc, tống tiền và đe dọa đã đánh dấu hành trình của cô qua đất nước này. “Có những lúc tôi nghĩ rằng chúng tôi sẽ không thể sống sót trở về. Các con tôi đã chứng kiến bạo lực mà không một đứa trẻ nào nên phải chứng kiến”.
Theo Bộ phận Hỗ trợ Tâm lý của CAFEMÍN, 90% phụ nữ được hỗ trợ đã trải qua bạo lực trong suốt hành trình. Những câu chuyện như của Leticia được lặp lại mỗi ngày tại CAFEMÍN và ở nhiều nhà trọ ở Mexico.
Theo số liệu của Đơn vị Chính sách Di cư, Đăng ký và Nhận dạng Cá nhân (UpMRIP), từ tháng 1 đến tháng 8 năm 2024 đã ghi nhận 925.085 người trong tình trạng di cư bất hợp pháp tại Mexico, trong đó có hơn 108.444 trẻ em và thanh thiếu niên.
Một nơi để chữa lành và bắt đầu lại
“Tại đây tôi có thể dừng lại, suy nghĩ và đưa ra quyết định cho tương lai của các con mình. Tôi đã tìm lại được niềm vui và sự bình an; nhiều năm rồi tôi không hề cười”, Leticia chia sẻ.
Đối với cô và hàng ngàn người khác, CAFEMÍN là một nơi an toàn. Mô hình hoạt động của trung tâm được truyền cảm hứng từ sứ điệp của Đức Giáo hoàng Phanxicô nhân Ngày Thế giới Di dân và Tị nạn năm 2018, khi ngài đề xuất một câu trả lời dựa trên bốn động từ: đón nhận, bảo vệ, thăng tiến và hội nhập.
Những nguyên tắc này được cụ thể hóa qua việc chăm sóc toàn diện về thể lý, tâm lý, tinh thần và pháp lý, đồng thời thúc đẩy các tiến trình hội nhập xã hội nhằm tái thiết kế hoạch cuộc đời cho từng người.
Sự lãnh đạo của các nữ tu dòng Thánh Giuse đã hình thành một mạng lưới liên hội dòng và đa ngành, những người không chỉ chạm đến nỗi đau mà còn chứng kiến những cuộc đời được hồi sinh.
Hành trình của người di cư không kết thúc tại CAFEMÍN. Tại đây, một tiến trình đồng hành mới bắt đầu, trong khi ước mơ trao cho con cái một tương lai đầy phẩm giá, bình an và cơ hội vẫn tiếp tục được nuôi dưỡng.
Isaia, một cậu bé di cư người Venezuela 11 tuổi, đã tóm gọn niềm hy vọng ấy bằng những lời giản dị: “Con không biết liệu mình có đến được đây không… nhưng con đã làm được”.
Nguồn: vaticannews.va
