CHA MẸ THUỘC KHÍ CHẤT ƯU TƯ (MELANCHOLIC)
Khí chất Ưu tư (Melancholic) được đặc trưng bởi bản tính trầm tư, nội tâm và chú trọng chi tiết. Những người thuộc khí chất này thường là những người suy nghĩ sâu sắc, có óc phân tích và tinh thần trách nhiệm rất cao. Họ thường có xu hướng cầu toàn, giàu lòng thấu cảm và bị thu hút bởi cái Đẹp và Sự Thật. Tuy nhiên, họ có thể vật lộn với sự bi quan, suy nghĩ thái quá và xu hướng lo âu hoặc tự trách mình. Người Ưu tư được thúc đẩy bởi khao khát tìm kiếm ý nghĩa, chiều sâu và sự trổi vượt (sự hoàn hảo) trong mọi việc họ làm.
05 ĐIỂM MẠNH CỦA CHA MẸ ƯU TƯ:
- SỰ SUY TƯ SÂU SẮC: Cha mẹ Ưu tư rất hay phản tỉnh và luôn có chủ đích rõ ràng trong các quyết định nuôi dạy con cái.
- SỰ THẤU CẢM: Họ rất nhạy bén với cảm xúc và nhu cầu của con cái, hiện diện bên con với sự thấu hiểu và lòng trắc ẩn.
- CHÚ TRỌNG CHI TIẾT: Họ xuất sắc trong việc nhận ra những sắc thái nhỏ trong hành vi của con và đưa ra sự hỗ trợ phù hợp cho từng đứa trẻ.
- SỰ TRUNG THÀNH: Sự cam kết kiên định của họ tạo ra một môi trường an toàn và đáng tin cậy cho gia đình.
- CHIỀU SÂU: Cha mẹ Ưu tư vun đắp những cuộc trò chuyện và các mối tương quan sâu sắc, đầy ý nghĩa với con cái.
05 NỖI THẤT VỌNG CỦA CHA MẸ ƯU TƯ:
- XUNG ĐỘT VỚI SỰ ĐỘC LẬP: Bản tính ý chí mạnh mẽ của đứa con Nóng nảy (Choleric) có thể kháng cự lại sự hướng dẫn kỹ lưỡng của cha mẹ Ưu tư. Bạn có thể đã suy nghĩ và lên kế hoạch kỹ càng cho “con đường phía trước”, nhưng mong muốn tự tìm ra “lối đi riêng” của con Nóng nảy có thể gây ra sự thất vọng và cảm giác bị khước từ.
- ĐẤU TRANH VỚI CÁC GIỚI HẠN: Sự bốc đồng của đứa con Sôi nổi (Sanguine) có thể xung khắc với nhu cầu về trật tự và khả năng dự đoán của cha mẹ Ưu tư. Bạn có thể có một tầm nhìn về sự phát triển cho con, và khi thấy con nhảy từ việc này sang việc khác mà không suy nghĩ, bạn cảm thấy như tầm nhìn đó đang bị đe dọa!
- SỰ CỘNG HƯỞNG CẢM XÚC: Cảm xúc sâu sắc của đứa con Ưu tư (Melancholic) có thể phản chiếu lại chính cha mẹ, dẫn đến sự lo lắng chung hoặc cùng nhau suy nghĩ thái quá. Hãy nghĩ xem bạn dễ dàng nghiền ngẫm và suy tư về những điều tiêu cực như thế nào, rồi cộng hưởng điều đó với con bạn, và nhân lên gấp 2… rồi gấp 10… rồi 100 lần!
- THIẾU ĐỘNG LỰC: Phong thái thư thái của đứa con Điềm tĩnh (Phlegmatic) có thể làm nản lòng cha mẹ Ưu tư vốn có tiêu chuẩn cao và khao khát sự tiến bộ. Sự bình thản về mặt cảm xúc của con có thể khiến bạn tự hỏi liệu con có khao khát trưởng thành, cải thiện bản thân và theo đuổi sự trổi vượt nào không.
- QUÁ CHÚ TRỌNG SỰ HOÀN HẢO: Cha mẹ Ưu tư có thể cảm thấy thất vọng khi sự tỉ mỉ của họ không tìm được sự tương đồng nơi khí chất của bất kỳ đứa con nào.
CHIẾN LƯỢC:
Hãy suy xét những tư tưởng, niềm tin và cảm xúc có thể là nguồn gốc của những nỗi thất vọng trong việc làm cha mẹ dựa trên khí chất của con bạn. Sau đó, hãy cân nhắc áp dụng các chiến lược sau để tiếp cận một cách hữu ích hơn.
- NUÔI DẠY TRẺ NÓNG NẢY (CHOLERIC): XUNG ĐỘT VỚI SỰ ĐỘC LẬP
- Thực trạng: Con quá hống hách và không nghe theo sự hướng dẫn của mình. Con dường như muốn tranh cãi về mọi thứ. Con lao vào mọi việc quá nhanh mà không suy nghĩ thấu đáo.
- Sự thất vọng: Ý chí mạnh mẽ và thiên hướng hành động (hoặc học qua thực hành) của trẻ Nóng nảy có thể gây cảm giác như con đang coi thường sự lập kế hoạch cẩn trọng và chu đáo của cha mẹ Ưu tư.
- Chiến lược:
- Nhận diện và khẳng định các tố chất lãnh đạo của con trong khi vẫn thiết lập các ranh giới rõ ràng, dứt khoát.
- Cho phép con đưa ra lựa chọn trong một khuôn khổ có cấu trúc, để con cảm thấy được trao quyền nhưng vẫn được dẫn dắt.
- Nhận ra rằng con thích học qua hành động hơn là nghiên cứu hay chiêm nghiệm, và hãy sử dụng ân ban suy tư của bạn để giúp con phản tỉnh và rút ra những bài học từ các hoạt động của con.
- Cả người Nóng nảy và Ưu tư đều thích cách tiếp cận logic và thực tế để giải quyết xung đột. Hãy sử dụng những cuộc thảo luận bình tĩnh, có lý lẽ để giải quyết bất đồng thay vì dựa vào sự kêu gọi cảm xúc.
- NUÔI DẠY TRẺ SÔI NỔI (SANGUINE): ĐẤU TRANH VỚI CÁC GIỚI HẠN
- Thực trạng: Con quá bừa bộn, đãng trí và vô trách nhiệm. Con không coi trọng điều gì cả. Con luôn bị phân tâm và chỉ thích giao du. Con không tập trung vào những điều quan trọng.
- Sự thất vọng: Bản tính vô tư và bốc đồng của trẻ Sôi nổi có thể phá vỡ mong muốn về trật tự và nề nếp của cha mẹ Ưu tư.
- Chiến lược:
- Tạo ra các thói quen bao gồm cả sự linh hoạt cho những phút ngẫu hứng, cân bằng giữa nhu cầu vui chơi của con và nhu cầu cấu trúc của bạn.
- Sử dụng sự củng cố tích cực (khen ngợi, khích lệ) để khuyến khích con hoàn thành trách nhiệm.
- Lồng ghép những khoảnh khắc vui vẻ nhẹ nhàng vào việc kỷ luật để giảm bớt căng thẳng trong khi vẫn duy trì các giới hạn, tiêu chuẩn và lời mời gọi nên hoàn thiện.
- Nhận ra rằng con kết nối dễ dàng hơn trong niềm vui so với nỗi buồn, đồng thời giúp con hiểu giá trị của việc cảm nhận tất cả các cung bậc cảm xúc, ngay cả những cảm xúc mà con có thể coi là “tiêu cực”.
- NUÔI DẠY TRẺ ƯU TƯ (MELANCHOLIC): SỰ CỘNG HƯỞNG CẢM XÚC
- Thực trạng: Con lo lắng quá nhiều về mọi thứ. Con quá nhạy cảm. Con dường như đắm chìm trong những điều tiêu cực quá thường xuyên. Con mất quá nhiều thời gian để ra quyết định hoặc hành động. Con phân tích quá mức mọi chuyện nhỏ nhặt. Con muốn mọi thứ phải hoàn hảo!
- Sự thất vọng: Cả cha mẹ và con cái có thể “nuôi dưỡng” nỗi lo âu của nhau, dẫn đến một vòng luẩn quẩn của việc suy nghĩ thái quá hoặc sự nặng nề về cảm xúc.
- Chiến lược:
- Khuyến khích cả bản thân bạn và con tập trung vào lòng biết ơn và những suy nghĩ tích cực. Là cha mẹ, bạn sẽ phải học các chiến lược điều tiết cảm xúc của chính mình nếu muốn giúp đứa con giàu cảm xúc của mình điều tiết cảm xúc của chúng. Điều tiết cảm xúc là thứ được lan truyền (làm gương), chứ không phải được dạy bảo bằng lời.
- Hướng dẫn con tìm kiếm giải pháp thay vì đắm chìm trong vấn đề, làm gương về sự kiên cường. Điều này có thể đòi hỏi bạn phải gặp gỡ con ngay trong tâm trạng u sầu đó, yêu thương con ở đó, và mời gọi con bước tiếp khi con đã sẵn sàng.
- Mang lại sự trấn an thông qua những cử chỉ âu yếm nhất quán và những lời khẳng định để xoa dịu nỗi lo âu của con.
- NUÔI DẠY TRẺ ĐIỀM TĨNH (PHLEGMATIC): THIẾU ĐỘNG LỰC
- Thực trạng: Con quá lề mề và thiếu động lực. Con dường như chẳng đam mê bất cứ điều gì. Con quá khắc kỷ và vô cảm. Con lười biếng. Con trốn tránh xung đột và sự khó chịu. Con để mặc người khác lấn lướt mình.
- Sự thất vọng: Nhịp độ chậm rãi và thiếu khẩn trương của trẻ Điềm tĩnh có thể tạo cảm giác đối lập với mong muốn tiến bộ và theo đuổi lý tưởng của cha mẹ Ưu tư.
- Chiến lược:
- Chia nhỏ mục tiêu thành các bước nhỏ, khả thi để tránh làm con bị choáng ngợp. Hơn nữa, hãy đảm bảo rằng cả hai đều hiểu rõ về các mục tiêu đang cùng theo đuổi. Đừng mặc nhiên cho rằng các bạn đang đồng quan điểm – hãy làm rõ điều đó. Lý tưởng cao vời của bạn có thể cần phải “hạ cánh” xuống thực tế hơn để con Điềm tĩnh có thể ủng hộ. Điều này sẽ tạo ra sự hòa hợp và gắn kết hơn cho con.
- Dành thời gian giúp con xây dựng niềm xác tín vào sự tốt lành của một nhiệm vụ, một sự theo đuổi hoặc một kỷ luật nào đó. Bạn cần phải “thuyết phục” được con. Một khi niềm xác tín của con được gắn kết với việc theo đuổi các nhân đức, con sẽ là một sức mạnh không thể ngăn cản!
- Đánh vào mong muốn hòa hợp và kết nối của con. Hãy định hướng các mục tiêu và nhiệm vụ xoay quanh việc tạo ra sự kết nối thay vì chỉ đạt được sự xuất sắc hay một lý tưởng nào đó.
- Sử dụng sự khích lệ nhẹ nhàng và ăn mừng những thành công nhỏ để xây dựng sự tự tin cho con.
- Khi mọi thứ thay đổi, hãy cho con thời gian để thích nghi. Hãy giúp con khôi phục cảm giác ổn định khi mọi việc không diễn ra như kế hoạch.
- QUÁ CHÚ TRỌNG SỰ HOÀN HẢO (VỚI MỌI KHÍ CHẤT)
- Sự thất vọng: Cha mẹ Ưu tư có thể cảm thấy nản lòng khi con cái không đáp ứng được những kỳ vọng cao hoặc không chia sẻ những lý tưởng của mình.
- Chiến lược:
- Tập trung vào sự tiến bộ hơn là sự hoàn hảo, ăn mừng nỗ lực và sự trưởng thành hơn là kết quả cuối cùng.
- Tự nhắc nhở bản thân rằng điểm mạnh và điểm yếu của mỗi đứa trẻ là duy nhất và không phản ánh năng lực làm cha mẹ của bạn.
- Thực hành lòng từ bi với chính mình và nhận ra rằng sự linh hoạt có thể củng cố mối tương quan với con cái.
- Đừng suy nghĩ về bản thân quá nhiều. Thế giới cần bộ óc siêu phàm của bạn ở những nơi khác. Khi cảm thấy tự trách mình, hãy thực hiện một hành vi của ý chí để tha thứ cho bản thân, buông bỏ mọi thứ, và quyết tâm bước tiếp với ơn Chúa để làm tốt hơn vào lần sau.
(Còn tiếp)
——–
(Theo: The Temperament Parent Guide – Quick Strategies for Creating More Peace and Connection in Your Home – metanoiacatholic.com)
Bình Nguyên SPC
