CHA MẸ THUỘC KHÍ CHẤT ĐIỀM TĨNH (PHLEGMATIC)
Khí chất Điềm tĩnh (Phlegmatic) được đặc trưng bởi bản tính bình tĩnh, dễ chịu và đáng tin cậy. Những người thuộc khí chất này là những người kiến tạo hòa bình, giàu lòng thấu cảm và yêu thích các mối tương quan hài hòa. Họ kiên nhẫn, nhất quán và thường thích tránh xung đột. Tuy nhiên, họ có thể gặp khó khăn với sự trì hoãn, thiếu quyết đoán và thiếu động lực. Người Điềm tĩnh được thúc đẩy bởi khao khát sự bình an, ổn định và hợp tác.
05 ĐIỂM MẠNH CỦA CHA MẸ ĐIỀM TĨNH:
- SỰ KIÊN NHẪN: Cha mẹ Điềm tĩnh rất bình tĩnh và điềm đạm, xử lý các thách thức mà không dễ bị thất vọng hay cáu gắt. Họ là người rất dễ để con cái tâm sự.
- TÍNH NHẤT QUÁN: Họ tạo ra một môi trường ổn định và dễ đoán, nuôi dưỡng cảm giác an toàn và sự cởi mở cho con cái.
- SỰ THẤU CẢM: Cha mẹ Điềm tĩnh có sự thấu hiểu tự nhiên và rất dễ gần, giúp con cái dễ dàng chia sẻ cảm xúc của mình.
- KIẾN TẠO HÒA BÌNH: Họ xuất sắc trong việc giải quyết các xung đột và tạo ra sự hòa thuận trong gia đình, ngay cả khi điều này đồng nghĩa với việc khôi phục sự hài hòa bằng những ranh giới cứng rắn.
- TINH THẦN NÂNG ĐỠ: Họ đáng tin cậy và sẵn sàng đưa ra lời khích lệ cũng như sự giúp đỡ mà không hề áp đặt. Họ không ngại bị làm phiền, và luôn đón nhận những cơ hội để hiện diện với người khác.
05 NỖI THẤT VỌNG CỦA CHA MẸ ĐIỀM TĨNH:
- XUNG ĐỘT VỚI SỰ ÁP ĐẢO: Sự quyết đoán của đứa con Nóng nảy (Choleric) có thể gây cảm giác choáng ngợp đối với cha mẹ Điềm tĩnh vốn ngại xung đột. Bạn có thể cảm thấy như mình liên tục phải nhượng bộ chỉ để giữ hòa khí. Bạn thậm chí có thể coi những đứa con Nóng nảy là “đứa trẻ rắc rối” của mình, đặc biệt là khi chúng còn nhỏ.
- SỰ THIẾU TỔ CHỨC: Mong muốn về sự mới lạ và hào hứng của đứa con Sôi nổi (Sanguine) có thể làm nản lòng cha mẹ Điềm tĩnh, người vốn khao khát sự bình an và đơn giản. Bạn có thể thấy mình phải liên tục nói “không” khi sự chú ý của con Sôi nổi thay đổi đột ngột, nhất là khi bạn đã cam kết làm việc khác (ví dụ: bạn vừa lôi hết đồ thủ công ra thì 43 giây sau con lại muốn chơi trò khác).
- CHIỀU SÂU CẢM XÚC: Cảm xúc mãnh liệt của đứa con Ưu tư (Melancholic) có thể khiến cha mẹ Điềm tĩnh cảm thấy kiệt sức, vì họ thích sự bình thản về cảm xúc. Điều này đặc biệt khó khăn khi con nuôi giữ sự hận thù hoặc nỗi tổn thương trong một thời gian dài.
- TẠO ĐỘNG LỰC: Sự thiếu ý chí phấn đấu của đứa con Điềm tĩnh (Phlegmatic) có thể khuếch đại xu hướng thụ động hoặc trì hoãn của chính cha mẹ.
- KHÁNG CỰ SỰ THAY ĐỔI: Cha mẹ Điềm tĩnh có thể gặp khó khăn trong việc thực thi các cấu trúc hoặc kỷ luật cần thiết, gây ra sự thất vọng khi con cái chống lại các ranh giới đó.
CHIẾN LƯỢC:
Hãy xem xét những suy nghĩ, niềm tin và cảm xúc có thể là nguồn gốc của sự thất vọng trong việc nuôi dạy con cái dựa trên khí chất của con bạn. Sau đó, hãy cân nhắc áp dụng các chiến lược sau để có cách tiếp cận hữu ích hơn.
- NUÔI DẠY TRẺ NÓNG NẢY (CHOLERIC): XUNG ĐỘT VỚI SỰ ÁP ĐẢO
- Niềm tin: Con quá dữ dội và luôn muốn nắm quyền. Con tranh cãi và chống đối lại mọi điều mình nói. Con cần phải bình tĩnh và thư giãn lại. Ước gì con đừng cố kiểm soát mọi người và mọi việc nữa. Con thật thiếu quan tâm đến người khác.
- Sự thất vọng: Ý chí mạnh mẽ và xu hướng muốn nắm quyền, phá vỡ hiện trạng của trẻ Nóng nảy có thể gây cảm giác áp lực hoặc kiệt sức cho cha mẹ.
- Chiến lược:
- Thiết lập các ranh giới rõ ràng, bất khả xâm phạm một cách bình tĩnh nhưng cương quyết để thiết lập quyền bính mà không làm leo thang xung đột.
- Tận dụng động lực tự nhiên của con bằng cách trao cho con các cơ hội lãnh đạo trong giới hạn, ví dụ như giao trách nhiệm quán xuyến việc nhà.
- Giúp trẻ Nóng nảy tập trung vào hậu quả của hành động. Người Nóng nảy thường logic, nhưng hay hành động trước khi suy nghĩ. Hãy dùng lý trí và sự nhìn xa trông rộng của bạn để giúp con cân nhắc những hậu quả tiềm tàng, và trong giới hạn cho phép, hãy để con tự trải nghiệm những hậu quả đó.
- Tiếp cận xung đột bằng sự kiên nhẫn, làm gương về giao tiếp tôn trọng thay vì tranh cãi theo phản xạ. Người Nóng nảy thích cấu trúc, và việc thiết lập các quy tắc cũng như kỳ vọng cho một cuộc đối thoại tôn trọng không chỉ là trách nhiệm của bạn, mà còn là một món quà thực sự dành cho đứa con Nóng nảy của bạn.
- NUÔI DẠY TRẺ SÔI NỔI (SANGUINE): SỰ THIẾU TỔ CHỨC
- Niềm tin: Con dường như không bao giờ dừng lại. Con ồn ào quá. Ở bên cạnh con thật kiệt sức. Ước gì con chịu ngồi yên và thử tập trung một chút. Con nói quá nhiều. Con quá thiếu nhất quán.
- Sự thất vọng: Tính hay quên và thiếu kiên trì đến cùng của trẻ Sôi nổi có thể phá vỡ thói quen dễ chịu của cha mẹ Điềm tĩnh.
- Chiến lược:
- Sử dụng các nhắc nhở trực quan và hệ thống đơn giản để giúp con đi đúng hướng (ví dụ: bảng phân công việc nhà, đồng hồ hẹn giờ).
- Giới thiệu các nề nếp nhỏ, nhất quán giúp cân bằng giữa cấu trúc và niềm vui.
- Tán thưởng sự sáng tạo và năng lượng của con trong khi nhẹ nhàng hướng con hoàn thành nhiệm vụ.
- Hãy kiểm tra lại xu hướng hay cả nể hoặc “gọi dạ bảo vâng” của chính bạn đối với con. Trẻ Sôi nổi có rất nhiều ham muốn, và việc giúp con tạo ra những kỳ vọng thực tế mà không làm con xấu hổ về những ước muốn to lớn đó là một cách tuyệt vời để giúp con trưởng thành.
- NUÔI DẠY TRẺ ƯU TƯ (MELANCHOLIC): CHIỀU SÂU CẢM XÚC
- Niềm tin: Con lo lắng quá nhiều về những việc thậm chí chẳng phải là vấn đề. Con cá nhân hóa mọi chuyện. Con suy diễn đủ thứ thay vì cứ thuận theo tự nhiên.
- Sự thất vọng: Cảm xúc mãnh liệt và sự tập trung vào nỗi lo âu của trẻ Ưu tư có thể gây choáng ngợp cho sự ưa thích trung lập về cảm xúc của cha mẹ Điềm tĩnh.
- Chiến lược:
- Xác nhận cảm xúc của con mà không gánh lấy sức nặng cảm xúc đó; hãy lắng nghe và đưa ra sự trấn an bình tĩnh. Bạn có khả năng tuyệt vời để hỗ trợ con cùng điều tiết cảm xúc, nhưng bạn có thể cần phát triển các chiến lược và ngôn ngữ để hướng dẫn con qua quy trình điều tiết cảm xúc vốn đến với bạn một cách trực giác.
- Khuyến khích con xử lý cảm xúc thông qua các phương tiện sáng tạo như viết nhật ký, nghệ thuật hoặc kể chuyện. Mời gọi con gặp gỡ bạn trong giây phút hiện tại. Người Ưu tư thỉnh thoảng cần được nghỉ ngơi khỏi những suy nghĩ trong đầu họ.
- Nhẹ nhàng giúp con tập trung vào các giải pháp tích cực thay vì bị mắc kẹt trong những lối mòn suy nghĩ tiêu cực.
- Đơn giản là hiện diện bên con ở khoảng cách gần gũi, đặt tay lên vai hoặc trao những cái ôm có thể giúp con vững vàng về mặt cảm xúc và cảm thấy được thấu hiểu. Thậm chí không cần dùng đến lời nói.
- NUÔI DẠY TRẺ ĐIỀM TĨNH (PHLEGMATIC): SỰ THỤ ĐỘNG CỘNG HƯỞNG
- Niềm tin: Con quá thụ động và thiếu sáng kiến. Con không biết tự bảo vệ mình. Con để người khác lấn lướt mình. Con quá an phận với việc làm ít nhất có thể. Con luôn tìm cách dễ nhất để làm. Cả hai chúng ta đều chẳng có mấy động lực.
- Sự thất vọng: Cả cha mẹ và con cái đều có thể gặp khó khăn về động lực, dẫn đến những chu kỳ kém hiệu quả hoặc không hoàn thành trách nhiệm.
- Chiến lược:
- Đặt ra các mục tiêu nhỏ, khả thi và làm việc cùng với con để làm gương về năng suất.
- Xây dựng khoảng thời gian tự do không có lịch trình để bạn có thể tận hưởng sự hiện diện của nhau và kết nối.
- Sử dụng sự củng cố tích cực và ăn mừng sự tiến bộ để khuyến khích nỗ lực của con.
- Tạo sự ổn định, khả năng dự đoán và cấu trúc cho ngày sống của bạn. Những nề nếp và khung giờ dành cho bài tập về nhà, vui chơi và bữa ăn có thể rất hữu ích trong việc xây dựng các thói quen trọn đời.
- Giới thiệu sự đôn đốc từ bên ngoài (ví dụ: sắp xếp các buổi chơi chung, hoạt động ngoại khóa) để tạo đà và động lực.
- KHÁNG CỰ SỰ THAY ĐỔI (VỚI MỌI KHÍ CHẤT)
- Sự thất vọng: Cha mẹ Điềm tĩnh có thể kháng cự việc thực thi kỷ luật hoặc đưa ra những thay đổi, dẫn đến sự thất vọng khi con cái chống lại các ranh giới lỏng lẻo.
- Chiến lược:
- Tạo ra các quy tắc đơn giản, nhất quán, dễ thực thi và mang lại cảm giác an toàn cho con cái.
- Tự nhắc nhở bản thân rằng sự cứng rắn và cấu trúc là những biểu hiện của tình yêu thương và dẫn đến sự hòa thuận lâu dài.
- Dựa vào hệ thống hỗ trợ (vợ/chồng, người cùng nuôi dạy trẻ, hoặc bạn bè) để giúp duy trì sự nhất quán và trách nhiệm trong các quyết định nuôi dạy con cái.
Cảm ơn bạn đã đồng hành trong chuỗi bài viết về Khí Chất Cha Mẹ. Nguyện xin Thánh Gia chúc lành cho nỗ lực thấu hiểu và yêu thương của gia đình bạn.
(Theo: The Temperament Parent Guide – Quick Strategies for Creating More Peace and Connection in Your Home – metanoiacatholic.com)
Bình Nguyên SPC
