Hành trình đào tạo nhân sự phục vụ công tác xã hội tại Mái ấm Thiên Ân

Từ một rẫy cà phê đến mái ấm của hơn 200 trẻ em

Được khởi sự từ năm 1995, “Rẫy cà phê Pleichuet” là tên gọi thân thuộc của một cơ sở thuộc Hội Dòng Thánh Phaolô thành Chartres – Tỉnh Dòng Đà Nẵng.

Thuở ban đầu, nơi đây là điểm dừng chân trong chương trình đào tạo và huấn luyện dành cho những thiếu nữ mong muốn bước theo Chúa Kitô trên con đường dâng hiến. Sau một thời gian học tập, các chị em được mời gọi rời Nhà Mẹ, đến sống và làm việc trong một khu vườn cà phê hẻo lánh suốt một tháng. Tại đây, họ cùng quý Sơ lao động, thu hoạch nông sản và học cách thích nghi với đời sống thực tế.

Hành trình ấy không chỉ nhằm chia sẻ công việc lao động chân tay. Quan trọng hơn, đó còn là cơ hội để mỗi chị em rèn luyện kỹ năng sống, tinh thần trách nhiệm, sự kiên trì và khả năng thích nghi – những hành trang cần thiết cho đời sống dâng hiến và sứ mạng phục vụ sau này.

Trải qua hơn 20 năm hình thành và phát triển, địa danh từng được gọi đơn giản là “Rẫy cà phê” đã trở thành nơi tiếp nhận, chăm sóc và nuôi dưỡng hơn 200 trẻ em có hoàn cảnh khó khăn.

Ngày nay, nơi đây mang tên Mái ấm Thiên Ân Pleichuet.

Trong bối cảnh xã hội ngày càng đổi mới, nhu cầu tìm kiếm và đào tạo những cộng tác viên có khả năng đồng hành cùng mái ấm trở nên cần thiết và cấp bách hơn bao giờ hết.

Làm thế nào để đào tạo cộng tác viên cho một cơ sở xã hội?

Chúng tôi – những nữ tu Phaolô – đã từng được huấn luyện, đào tạo và hôm nay tiếp tục đảm nhận vai trò đào tạo thế hệ kế tiếp.

Việc tuyển chọn những cộng tác viên có bằng cấp chuyên môn để phục vụ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn không phải là điều quá khó. Các bạn trẻ có thể học nghề, theo học tại các trường cao đẳng, đại học hoặc tham gia những chương trình đào tạo chuyên nghiệp.

Tuy nhiên, làm thế nào để tiếp nhận và đào tạo những người không biết chữ, ít có cơ hội học tập, thậm chí có những hạn chế về nhận thức, lại là một hành trình đầy thử thách.

Mái ấm Thiên Ân được thành lập với mục đích phục vụ những con người bé nhỏ và yếu thế. Với những người tưởng như không có kỹ năng, chúng tôi mong muốn giúp họ khám phá và hình thành kỹ năng. Với những em có hạn chế về trí tuệ, chúng tôi tin rằng các em vẫn có thể trở thành những cộng tác viên đích thực, hữu ích và trung thành của mái ấm.

Đào tạo người không biết chữ bằng cách nào?

Đối với những em không biết chữ, đặc biệt là các em có hạn chế về trí tuệ, điều đầu tiên cần làm là tập cho các em khả năng quan sát.

Phương pháp đào tạo phải mang tính chuyên biệt, tập trung vào hình ảnh trực quan, thực hành thực tế, hướng dẫn trực tiếp và lặp lại thường xuyên. Thay vì truyền đạt bằng lý thuyết, người hướng dẫn cần làm mẫu, cùng thực hiện và kiên nhẫn đồng hành với các em trong từng công việc cụ thể.

Tùy theo năng khiếu và sở thích, mỗi em được lựa chọn để tham gia vào những hoạt động phù hợp tại mái ấm như:

• Trồng trọt và chăm sóc cây trồng;
• Chăn nuôi;
• Hỗ trợ dạy học;
• Chăm sóc các em nhỏ;
• Làm vệ sinh và phục vụ tại các khu nhà ở;
• Sửa chữa điện, nước;
• Vận hành hệ thống máy bơm và tưới tiêu;
• Trông coi vườn và cơ sở vật chất.

Các em được giáo dục từ những giá trị nhân bản, đạo đức đến các kỹ năng nghề nghiệp. Quá trình rèn luyện được thực hiện liên tục, bắt đầu từ khi các em còn nhỏ và kéo dài cho đến lúc trưởng thành.

Nhờ sự kiên trì ấy, một số em được đào tạo trong lĩnh vực trồng trọt và đến nay đã trở thành những nhân viên chủ lực của Mái ấm Thiên Ân.

Từ một người không biết chữ đến người chăm sóc vườn vani

Khi được hỏi lý do đến với Mái ấm Thiên Ân, một cộng tác viên chia sẻ:

“Vì mình không được đi học nên không biết chữ, cũng không biết đi làm ở đâu. Các Sơ cho mình ở lại mái ấm và dạy mình làm việc.”

Hiện nay, anh đang phụ trách chăm sóc vườn vani – một loại cây đòi hỏi kỹ thuật và sự kiên nhẫn rất cao.

Khi được hỏi làm thế nào một người không biết chữ lại có thể chăm sóc loại cây khó như vậy, anh trả lời:

“Ban đầu, mình được các Sơ hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc. Mình quan sát và làm theo từng bước. Bây giờ, mình đã có thể tự làm một mình.”

Câu trả lời mộc mạc ấy cho thấy rằng tri thức không chỉ được tiếp nhận qua sách vở. Khi một người được trao cơ hội, được hướng dẫn bằng phương pháp phù hợp và được tin tưởng, họ hoàn toàn có thể làm chủ công việc của mình.

Làm chủ hệ thống bơm và điện tưới

Một số em khác được đào tạo để quản lý, vận hành hệ thống máy bơm và điện tưới của mái ấm.

Anh Mêk là một trong số đó.

Khi được hỏi vì sao anh đến Thiên Ân, anh chia sẻ:

“Vì mình không được đi học, không biết chữ và cũng không biết đi làm ở đâu. Các Sơ cho mình ở lại mái ấm để giữ vườn.”

Công việc hiện nay của anh là điều hành máy bơm và theo dõi hệ thống tưới.

Trước câu hỏi làm thế nào anh có thể học được công việc liên quan đến điện, anh cho biết:

“Các Sơ thuê thợ đến lắp đặt và sửa chữa. Mình đi theo quan sát, thấy họ làm nhiều lần rồi làm theo. Hơn mười năm nay, mình đã quen việc. Mình chỉ làm đúng những gì đã được hướng dẫn.”

Từ những thao tác ban đầu còn vụng về, nhờ quan sát, thực hành và lặp lại, anh Mêk đã có thể đảm nhận một công việc đòi hỏi sự cẩn trọng và trách nhiệm.

Từ người được chăm sóc trở thành người dạy học

Không chỉ tham gia lao động sản xuất, một số em sau quá trình được chăm sóc và đào tạo còn có thể hỗ trợ việc dạy học cho các em nhỏ hơn.

Những cộng tác viên như Phúc, H’Lai, Hó, Tuyết, Blơi… là những minh chứng cụ thể cho hành trình trưởng thành ấy.

Ngày trước, các em là những người cần được nâng đỡ. Hôm nay, bằng những khả năng riêng của mình, các em đã có thể đồng hành, chăm sóc và truyền lại những điều đã học được cho thế hệ sau.

Đó không chỉ là kết quả của một chương trình đào tạo nghề. Đó còn là thành quả của tình thương, sự kiên trì và niềm tin vào giá trị của mỗi con người.

Thuận lợi và khó khăn khi đào tạo cộng tác viên không biết chữ

Người nghèo tại đây không chỉ thiếu thốn về kinh tế. Nhiều người còn hạn chế về kiến thức, ngôn ngữ và khả năng giao tiếp.

Để tiếp xúc, hướng dẫn và đồng hành với các em, người đào tạo phải hiện diện bên các em trong hầu hết mọi hoạt động. Có những em được giải thích nhiều lần nhưng vẫn chưa hiểu vì khác biệt ngôn ngữ. Có những em cần được hướng dẫn lặp đi lặp lại trong một thời gian dài.

Tuy nhiên, Thiên Chúa lại ban cho nhiều em một đôi tay rất khéo léo.

Chính vì thế, chúng tôi cố gắng nhận ra và phát huy điểm mạnh ấy. Những nội dung cần truyền đạt được chuyển thành hành động cụ thể, thông qua phương pháp “cầm tay chỉ việc”. Người hướng dẫn làm mẫu, cùng làm, sửa từng thao tác và kiên trì lặp lại cho đến khi công việc trở thành thói quen, rồi dần dần hình thành phản xạ tự nhiên.

Phương pháp này đặc biệt cần thiết đối với những em có hạn chế về trí tuệ.

Khi hướng dẫn các em sử dụng máy cắt cỏ, máy cưa, máy nổ hoặc những thiết bị lao động khác, người đào tạo phải chấp nhận rủi ro và những tổn thất ban đầu. Có khi, để một em biết sử dụng thành thạo một thiết bị, chúng tôi phải chấp nhận việc nhiều máy móc bị hư hỏng trong quá trình học tập.

Đôi lúc, chi phí đào tạo hôm nay có thể cao gấp hai hoặc ba lần so với việc thuê một người đã thành thạo. Tuy nhiên, chúng tôi tin rằng sự đầu tư ấy sẽ đem lại giá trị lâu dài.

Trong tương lai, mái ấm sẽ có những cộng tác viên trung thành, trách nhiệm và gắn bó với công việc. Những công việc tưởng chừng đơn giản như chăm vườn, vận hành máy bơm, sửa chữa nhỏ hay chăm sóc trẻ em thực tế lại rất khó tìm được người sẵn sàng thực hiện lâu dài bằng cả tình thương và trách nhiệm.

Vượt qua rào cản để trở thành cộng tác viên thực thụ

Các cộng tác viên của Mái ấm Thiên Ân đã từng phải đối diện với nhiều rào cản về ngôn ngữ, văn hóa, trình độ học vấn và khả năng nhận thức.

Thế nhưng, bằng sự nỗ lực của chính mình, cùng với sự đồng hành kiên trì của quý Sơ, các kỹ sư, giáo viên, tình nguyện viên và ân nhân, họ đã từng bước vượt qua những giới hạn ấy.

Ngày nay, họ không còn chỉ là những người được tiếp nhận và chăm sóc. Họ đã trở thành những cộng tác viên thực thụ của Mái ấm Thiên Ân Pleichuet.

Mỗi người đảm nhận một công việc khác nhau, nhưng tất cả đều góp phần giúp mái ấm được vận hành ổn định và tiếp tục phát triển.

Lời tri ân

Mái ấm Thiên Ân xin chân thành tri ân quý ân nhân đã hỗ trợ kinh phí trong suốt thời gian qua.

Xin cảm ơn các tình nguyện viên, kỹ sư, giáo viên, chuyên gia và tất cả những người đã từng đồng hành, hướng dẫn và chung tay với chúng tôi trong hành trình ươm mầm, đào tạo những cộng tác viên hữu ích.

Sự đóng góp của quý vị không chỉ giúp các em có một công việc. Quan trọng hơn, quý vị đã giúp các em nhận ra giá trị của bản thân, sống có trách nhiệm và có cơ hội dùng chính đôi tay của mình để phục vụ người khác.

Hành trình đào tạo tại Mái ấm Thiên Ân vẫn đang tiếp tục. Đó là hành trình đòi hỏi nhiều thời gian, sự hy sinh và lòng kiên nhẫn, nhưng cũng là hành trình đầy hy vọng.

Bởi chúng tôi tin rằng, dù một người không biết chữ, khác biệt ngôn ngữ hay có những hạn chế về trí tuệ, họ vẫn có thể trưởng thành, làm việc và trở thành một phần có ý nghĩa trong cộng đồng khi được yêu thương, tin tưởng và trao cơ hội.